قوم پارت بود . بايد همچنين باشد ، زيرا مهارت پارتيها در تيراندازى معروف و در همه‌جا مشهور است : كم‌تر ملّتى است ، كه اين هنرمندى پارتيها را نداند . وقتى كه به لژيونهاى رومى امر ميشد بجنگ پارتيها روند ، لرزه بر اندامشان ميافتاد ( در كيفيّات جنگ كراسّوس دقت شود ) ، بعد از تير نيزه هم اهميّت داشت . چوب نيزه و تك آن را خيلى محكم ميساختند ، چنان كه گاهى با يك ضربت دو نفر را ميافكندند . پس از اين دو اسلحه شمشير دو دمه و قمه و كارد نيز استعمال ميشد و اسلحه دفاعى ، چنان كه گذشت ، عبارت بود از كلاهخود و زره بلند و شلوارى گشاد از چرم . بر اسبها هم زره و برگستوانى ميپوشيدند و سوار با اسبش غرق آهن و پولاد ميگشت . بحريّه از بحريه پارتى ابدا ذكرى در نگارشات نويسندگان غربى نشده است و بنابراين بايد گفت ، كه دولت پارت بحريه نداشته . بايد هم‌چنين باشد ، زيرا درياى گرگان در دست يك دولت دريائى نبود و ارتباطى هم با درياهاى ديگر نداشت . خليج‌پارس از پارت خيلى دور بود و بالاخره استيلاى پارت بر سوريّه يا آسياى صغير چند ماهى بيش دوام نيافت . اما براى گذشتن از فرات قايقهائى به كار ميانداخته‌اند . ماليّه از امور ماليه دولت اشكانى اطّلاعى نيست و نميدانيم ماليات - هائى ، كه ميگرفتند ، چه بوده و چگونه وصول ميكردند و تشكيلات مالى آنها بچه اساس گذارده شده بود . آيا دولت اشكانى ترتيبات دولت هخامنشى را رعايت ميكرده ( صفحهء 1470 اين تأليف ) يا ترتيبى ديگر ، كه تقليد از سلوكيها بوده مقرّر داشته بود ، ولى ظنّ قوى اين است ، كه از ولات پارتى ( نه از پادشاهان دست‌نشانده ) برحسب مقاطعه وجوهى بخزانه وارد و با نظر شاه خرج ميشده . در اين دوره چيز تازه‌اى ، كه ديده مىشود ، گمرك است . در دولت هخامنشى ، چنان كه گذشت ( صفحه 1513 اين تأليف ) ذكرى از گمرك نميشود ، ولى پارتيها بتقليد